Hulp bij inloggen     winkelwagen
NT2 blogs en interviews

NT2 + Blogs en interviews

NT2-docente Sheila over Zebra+

"Ik wil elke taalvraag op meerdere manieren kunnen beantwoorden"

Ze was helemaal niet van plan om Nederlands als Tweede Taal (NT2) te geven. Maar toen ze met dat onderwijs in aanraking kwam, was ze snel verkocht. ‘En inmiddels doe ik het ruim vijf jaar – met heel veel plezier’, zegt Sheila van der Heijden. Wat is haar visie op goed NT2-onderwijs? En welk materiaal gebruikt ze? ‘Zebra+ bevat alles wat ik belangrijk vind.’

‘Eigenlijk wilde ik juf worden in het basisonderwijs’, bekent Sheila. ‘Daarom heb ik de PABO gedaan en stage gelopen op lagere scholen. Geweldig vond ik die stages – zeker bij de onderbouw.’ Dat ze iets nóg leuker zou vinden, kon ze zich moeilijk voorstellen. Tot ze aan haar scriptie begon. ‘Ik had geen zin om maandenlang alleen maar te schrijven. Ik wilde ook interactie, voor de klas blijven staan, werken. Dus bladerde ik door vacatures en zag ik er opeens één voor docent Engels op Het Streek  in Ede. Ervaring als docent Engels had ik niet. En de doelgroep – vooral alleenstaande minderjarige vluchtelingen van 12 tot 18 jaar – was ook nieuw voor me. Maar ik dacht: ik probeer het gewoon. Ik had er zin in, had de PABO bijna afgerond én was tweetalig. Dat bleek genoeg.’

Grootste cadeau

‘De sollicitatiegesprekken verliepen heel prettig. Ik had al snel het gevoel: hier pas ik, hier hoor ik te zijn.’ Dat zat ’m alleen al in de sfeer, zegt ze. ‘Vrijwel alle leerlingen hier zijn supergemotiveerd. Dat vóél je. Velen konden in hun land van oorsprong geen onderwijs volgen, bijvoorbeeld door oorlog. En toen ze niet naar school konden, misten ze het. Ook is onderwijs voor al deze leerlingen een route naar een goede toekomst in Nederland. Ze willen erg graag leren, om hun nieuwe omgeving beter te begrijpen en volwaardig mee te kunnen doen aan de maatschappij.’

Sheila kreeg een aantal uren Engels toegewezen. Daarnaast mocht ze assisteren bij NT2-lessen. En toen ze na een half jaar haar scriptie af had, kreeg ze haar eigen mentorgroepen. ‘Dat is voor mij het grootste cadeau hier: dat ik als mentor een veilige basis mag zijn voor vaste groepen leerlingen en stap voor stap met hen aan hun ontwikkeling kan werken. Zowel sociaal-emotioneel als op het gebied van praktische vaardigheden als plannen.’ Ze geeft nog altijd Engels, vertelt ze, maar inmiddels besteedt ze driekwart van haar lesuren aan NT2. ‘Daar heb ik na mijn PABO een aparte opleiding voor gevolgd, buiten mijn werk om. Want hoe langer ik NT2-assistent was, hoe leuker ik die lessen vond. Ik wilde ze zélf gaan geven.’

Duidelijke uitleg

Wat ze zo leuk vindt aan NT2? ‘Zeker in taalonderwijs hebben mensen al snel succeservaringen. Dan hebben ze opeens door hoe je lettercombinaties uitspreekt. Of ze kunnen zelf een grammaticale regel toepassen. Dat soort dingen vind ik geweldig om te zien.’ Daarnaast legt ze graag uit waarom Nederlanders taal op een bepaalde manier gebruiken, vertelt ze. ‘Waarom gesprekken bijvoorbeeld vaak over het weer gaan. Dan geef ik aan dat veel Nederlanders wel graag contact maken maar niet snel persoonlijk willen worden. Het weer is iets wat hier elke dag anders is, iedereen raakt en mensen dus verbindt. Maar het is ook onpersoonlijk en oncontroversieel. Daarmee is het ideaal voor vriendelijk maar oppervlakkig contact.’

Goede NT2-docenten weten volgens Sheila opmerkelijke kenmerken van de Nederlandse cultuur helder uit te leggen. Zelf heeft ze daarbij veel aan haar achtergrond. ‘Mijn Zambiaanse moeder en ik kwamen vanuit Papoea-Nieuw-Guinea naar Nederland toen ik zes maanden was. Ik heb vaak gezien dat Nederlanders hun eigen gedrag heel normaal vonden, terwijl het voor mijn moeder maar vreemd was.’ Mede dankzij die ervaring kan ze zich ook extra goed inleven in cursisten, zegt ze. ‘En inlevingsvermogen is essentieel voor een NT2-docent. Stel bijvoorbeeld dat een jonge vluchteling opeens niet vooruitkomt in zijn lessen, zich slechter kan concentreren. Als docent moet je dan snappen dat dit wellicht komt door een opkomend trauma of bezorgdheid om familie in oorlogsgebied.’

Veel enthousiasme

‘NT2-docenten moeten ook boven de stof staan’, zegt Sheila. ‘In elk geval als het over taal gaat. Zij moeten elke taalvraag kunnen beantwoorden. Sterker nog: ze moeten dat op verschillende manieren kunnen doen én met aansprekende voorbeelden .’ Hoe hoger het niveau van studenten, hoe vaker dit vermogen getest wordt. ‘Die stellen meer vragen en zijn ook vaak kritischer. Zelf vind ik dat heel leuk: het daagt mij uit en zij leren er extra door.’ Even belangrijk vindt Sheila om cursisten te begeleiden bij hun studieplanning. ‘Hoe lang hebben ze nog intensieve taallessen bij ons? Eén jaar? Twee? Welke doelen kunnen ze daarin bereiken? Wat wíllen ze daarvan bereiken? En uit welke stappen bestaat het proces daarnaartoe?’

Cruciaal voor goed NT2-onderwijs, ten slotte, is goed lesmateriaal. ‘Dat helpt je als docent boven de lesstof te staan. En als cursist om zo snel mogelijk je leerdoelen te behalen.’ Zelf gebruikt ze graag Zebra+ van ThiemeMeulenhoff.  ‘Ik ben daar heel enthousiast over. Bijvoorbeeld omdat het nieuw vocabulaire in thema’s voorbij laat komen, zoals “Het Weer”, waardoor cursisten die woorden beter onthouden. Daarnaast heeft elke les lees-, luister- en schrijfopdrachten. Ook zijn er video’s en doe-opdrachten om taal in toe te passen. En bovendien verwerven cursisten geleidelijk grammaticale kennis. In boek 1 is die grammatica nog impliciet, maar boek 2 en 3 benoemen steeds explicieter grammaticale termen en regels.’

Complete methode

Het is niet dat Sheila nooit ander lesmateriaal gebruikt. ‘Studenten willen graag meekomen in de maatschappij. Dus moeten ze goed op de hoogte zijn van wat er nu in Nederland gebeurt. Daarvoor haal ik bijvoorbeeld teksten uit de krant van die dag.’ Ook haalt ze stukken uit boeken die grammatica op nog meer manieren uitleggen, aanvullende schrijfopdrachten bevatten en extra focus leggen op technisch lezen. ‘Maar dat is vanwege mijn behoefte aan nóg meer variatie. Het doet niets af aan de kwaliteit van Zebra+. Dat is heel compleet lesmateriaal dat uitstekend is opgebouwd – van eenvoudig naar moeilijker, met voldoende ruimte voor alle deelvaardigheden. Zebra+ is niet voor niets mijn hoofdmethode: het bevat alles wat ik belangrijk vind.’

 

Sheila van der Heijden

 

Sheila van der Heijden wilde in eerste instantie juf in het basisonderwijs worden. Ze deed de PABO en ging voor haar afstudeerscriptie werken met minderjarige vluchtelingen. Ze geeft nu Engels en NT2 onderwijs aan deze groep op Het Streek in Ede.