Lock Digitale leeromgeving winkelwagen
Header NT2 | methode voor anderstaligen | ThiemeMeulenhoff

NT2+

Herziening NT2-methodes ThiemeMeulenhoff

"Dit is precies wat je nodig hebt als nieuwkomer"

Lang bleven ze onveranderd. Maar nu zijn alle ThiemeMeulenhoff-methodes voor Nederlands als Tweede Taal (NT2) volledig herzien. Wat is er precies aangepast? En waarom was dat nodig? Daarover vertelt Lizet Penson, één van de drijvende krachten achter de herziening. “Studenten hebben nu een schat aan materiaal in handen. Digitaal, actueel én didactisch sterk.”

Ze is geen ‘auteur’ van lesmethodes, haast Lizet zich te zeggen. “Ik schrijf wel mee. Maar ik kom niet met inhoudelijke of didactische kennis. Auteurs van ThiemeMeulenhoffs methodes zijn vaak docenten. Zij leveren hun teksten bij mij aan. Waar nodig zorg ik dan dat die teksten geen taal- of typefouten meer bevatten. En dat ze ook qua stijl, structuur en omvang geschikt zijn voor lesmethodes.” Althans, dat is doorgaans haar rol als (eind)redacteur. Maar soms krijgt ze ook een nét iets andere vraag. Zoals het verzoek mee te werken aan de herziening van NT2-methodes; van Zebra (voor jongeren in internationale schakelklassen) tot Code (voor anderstaligen die het Staatsexamen willen doen) en IJsbreker (voor laag- en middelbaar opgeleiden).

Taalcontext tonen

“Dat verzoek kwam eind 2016”, vertelt ze. “Mede door de oorlog in Syrië nam het aantal vluchtelingen in Nederland toe. Er ontstond opeens meer vraag naar goed NT2-materiaal. Dat was voor ThiemeMeulenhoff aanleiding om de eigen NT2-methodes onder de loep te nemen: hoe goed waren die eigenlijk nog?” Didactisch bleken ze gelukkig nog up-to-date, vertelt Lizet. “Ze staan bijvoorbeeld vol voorbeelden van alledaagse situaties, zodat studenten zien hoe de taal in de praktijk gebruikt wordt. Hoe herkenbaarder deze praktische context, hoe sneller zij met het Nederlands uit de voeten kunnen.”
En precies bij die herkenbaarheid zat de crux, vertelt Lizet. “Veel voorbeeldsituaties waren flink verouderd. Van het vocabulaire tot hoe de samenleving werkt. In audiofragmenten hoorde ik bijvoorbeeld hoe iemand in guldens afrekende. En in teksten ging het onder meer over strippenkaarten; niks over OV-chipkaarten, inchecken of saldo opladen. Natuurlijk, als mensen een beperkte woordenschat hebben, kun je niet alle termen gebruiken om uit te leggen hoe ze in dit land met de trein kunnen reizen. Maar díe termen zijn toch wel essentieel.”

Situaties aanscherpen

ThiemeMeulenhoff besloot al haar NT2-methodes te actualiseren. “Eerst dachten we: daar zijn we in een jaartje wel mee klaar. Maar het bleek dubbel zoveel tijd te kosten. Toen we eenmaal bezig waren, beseften we hoe sterk de maatschappij veranderd was. We moesten veel meer voorbeelden actualiseren dan we dachten. En ook nog eens op zo’n manier dat ze niet al te snel wéér gedateerd zou zijn. Nu pinautomaten noemen, zou bijvoorbeeld niet zo handig zijn: die verdwijnen steeds meer uit het straatbeeld.”
Inmiddels zijn de drie methodes herzien. Niet alleen de teksten zijn aangepast, ook de audio, foto’s en video’s. Lizet: “Goed beeld is cruciaal – zeker voor anderstaligen. Het helpt nieuwe woorden te leren en teksten te begrijpen. Dat geldt voor de cartoons in het materiaal, die we grotendeels intact konden laten. Maar het geldt ook voor foto’s, die allemaal te gedateerd waren.  “We hebben alle foto’s vervangen door nieuwe.” En de video’s? “Die van Code en IJsbreker gingen nog wel, we hebben er maar een paar hoeven te vervangen. Maar die van Zebra konden echt niet meer. De meeste maakten deel uit van een doorlopend verhaal over enkele ISK-klasgenoten. Die serie hebben we opnieuw gefilmd – met nieuwe acteurs en een geüpdatet script.”

Omgeving vullen

ThiemeMeulenhoff stelt de nieuwe methodes beschikbaar als NT2+. Achter de titels Code, IJsbreker en Zebra staat nu eveneens een plusje. Dat plusje verwijst niet alleen naar de actualisering. Het refereert ook aan verbeterde digitalisering. Lizet: “Code+ en IJsbreker+ behielden hun bijbehorende online omgeving vol oefeningen, al hebben we deze wel geactualiseerd. Maar Zebra+ had zo’n omgeving nog niet. Die hebben we daarom toegevoegd.” Lizet kreeg de vraag om de nieuwe Zebra-omgeving te vullen met oefeningen. “Die haalde ik deels van een oude, in onbruik geraakte Zebra-CD-ROM af. En deels uit de Zebra-boeken, het enige materiaal dat studenten tot voor kort kregen.”
Soms was ze bang dat het overhevelen van oefeningen van die boeken naar de website de didactische kracht van het materiaal zou aantasten. “Dan won ik advies in bij één van de NT2-experts die aan de wieg stond van Zebra. Zo lukte het uiteindelijk om papier en digitaal goed met elkaar te verweven, in de juiste balans.” De digitale omgevingen van de drie NT2-methodes staan nu allemaal op één online platform, vertelt ze. “Als student kun je daar de oefeningen van je eigen methode vinden, maar even makkelijk die van de andere twee. Zo heb je een schat aan materiaal in handen en kun je heel veel oefenen. Precies wat je nodig hebt als nieuwkomer.”

Verbeteringen noemen

Lizet is erg te spreken over de NT2-methodes. “Ze hebben elk hun eigen kracht. Denk aan het pakkende liefdesverhaal in Zebra+. De leuke oefeningen in Code+. Of de kleine stapjes en vele herhalingen in het eerste deel van IJsbreker+. Maar er zijn ook pluspunten die voor allemaal gelden, zoals de frisse vormgeving, realistische voorbeelden en doelgroepsgerichtheid.” Ziet ze ook verbeterpunten? “Misschien werkt niet alles zo goed als we beogen, maar dat kan ik moeilijk inschatten. Daarvoor zou ik graag eens een NT2-les willen meemaken. Echt noodzakelijke verbeteringen kan ik nu niet noemen.”
Dat betekent niet dat ze geen ideeën heeft. Zo zou ze het nuttig vinden voor anderstaligen als ThiemeMeulenhoff NT2-‘beroepskaternen’ uitbracht, vol taaloefeningen rondom een bepaald vakgebied. Of lees- en luisterboeken, zoals versimpelde klassiekers uit de wereldliteratuur. En ook ingesproken woordenlijsten zouden volgens haar kunnen helpen; dan kunnen studenten altijd de juiste uitspraak beluisteren. “Echt noodzakelijk zijn dit soort aanvullingen niet direct”, zegt Lizet. “En het is goed dat ThiemeMeulenhoff eerst de basis op orde heeft gebracht. Maar ik zou ze best een extra plus vinden voor NT2+. Wie weet zijn ze iets voor de volgende herziening!”

Lizet Penson

Lizet Penson studeerde Nederlands in Utrecht, werkte vervolgens voor diverse uitgeverijen en kwam uiteindelijk als (eind)redacteur in loondienst bij ThiemeMeulenhoff. Hier bleef ze 21 jaar, tot ze zes jaar geleden als zelfstandige verder ging. Vanuit haar bedrijf Pentaal.nl werkt ze nog altijd veel samen met ThiemeMeulenhoff. De afgelopen vier jaar droeg ze bijvoorbeeld bij aan de NT2-methodes Code+, IJsbreker+ en Zebra+.