Hulp bij inloggen     winkelwagen
Een nieuwe lesmethode Nederlands, samengesteld aan de hand van onderzoek

Op niveau onderbouw LRN-line De ontwikkeling van een nieuwe lesmethode Nederlands

In de maak: nieuwe methode Nederlands voor onderbouw 

“Als leerlingen niet merken dat ze over taal leren, is onze missie geslaagd”

Herinner je je ons onderzoek onder docenten Nederlands van een jaar geleden nog? Docenten gaven massaal aan dat hun vak als saai wordt beschouwd door leerlingen. Dat er dringend behoefte was aan meer creativiteit en plezier. Na het onderzoek ging bij ThiemeMeulenhoff een team van contentontwerpers, auteurs, eindredacteurs én docenten aan de slag om van wensen werkelijkheid te maken. Met een spannende eerste proefversie als tussentijds resultaat.

“Taal is veel meer dan de meeste leerlingen denken. Je hebt taal nodig om je te kunnen uitdrukken. Om te laten zien wie je bent en waar je voor staat. Om dingen te leren. Verweef dit als rode draad in een methode en je stelt docenten en leerlingen in staat de waarde van het vak te zien en voelen.” Aan het woord is Jante Rittersma, eindredacteur van Op niveau onderbouw LRN-line. Dit is de nieuwe lesmethode Nederlands die ThiemeMeulenhoff samenstelt op basis van onderzoek. Jante werkt in een uitgebreid team waar ook auteur Geertje Plug en contentontwerper Ellen van den Broek deel van uitmaken. Geertje: “De onderzoeksresultaten waren voor ons een bevestiging van wat we al aanvoelden. De koers die we in gedachte hadden, kwam dus overeen met de wensen en behoeftes van de docenten.”

Persoonlijke ontwikkeling

Jante: “Er is een tijd geweest dat er binnen het vak Nederlands vooral veel aandacht was voor het meten en toetsen van leerdoelen. Dit heeft zeker zijn waarde, maar tegenwoordig leggen we de nadruk op de persoonlijke ontwikkeling van de leerling. We leggen meer dan voorheen de link met het dagelijks leven en focussen minder op toetsen en controle. Bij persoonlijke ontwikkeling hoort ook dat je je goed kunt uitdrukken, kritisch kunt denken en je eigen stem kunt laten horen op een manier die bij je past. Het vak Nederlands krijgt dus een heel nieuwe dimensie.” 

Nieuwe koers 

Dit jaar is een start gemaakt met de herziening van de methode. De contentontwerper bewaakt de grote lijnen en bespreekt nieuwe ideeën met de eindredacteur, die op haar beurt het team met auteurs weer aanstuurt. Ellen: “Bij alles wat we bedachten, bleef ik toetsen of we nog netjes op de nieuwe koers zaten. Na de ontwikkeling van de eerste drie hoofdstukken lastten we een meelees-moment in voor docenten. Hun feedback gebruiken we weer om het methodeconcept nog verder aan te scherpen.” Geertje: “In de nieuwe methode is de inhoud van wat leerlingen lezen, bekijken en beluisteren prikkelend en nieuwsgierig-makend. Zodat ze de inhoud induiken en vaak niet eens meer in de gaten hebben dat ze aan het leren zijn over taal. Daarnaast proberen we onderdelen als grammatica en spelling zoveel mogelijk te verweven in de methode, zodat leerlingen hier niet alleen in aparte opdrachten mee oefenen, maar er gaandeweg ook echt mee aan de slag gaan.”

Thematisch

Jante: “We hebben de methode opgebouwd aan de hand van thema’s, zoals ‘nieuws’, ‘sociale media’ en ‘schone aarde’. Wat in de teksten en bronnen aan bod komt, passen de leerlingen meteen ook toe. Dus bij het thema ‘nieuws’ leer je over wat nieuws is en wie nieuws maakt, maar ga je ook zelf een nieuwsbericht schrijven en leer je nepnieuws te herkennen.” Geertje: “ We besteden ook aandacht aan storytelling omdat we willen dat leerlingen zich ervan bewust worden dat verhalen iets met je doen, dat er een enorme kracht van uitgaat. En wat je zelf kunt bereiken met een goed verhaal.” Met deze aanpak onderscheidt Op niveau zich duidelijk van andere methodes, zoals het wat traditionelere Nieuw Nederlands, Talent dat wat meer op het culturele aspect zit en Kern dat vooral focus heeft op de taal zelf en op hoe je een taal leert.

Zelf kiezen

Uit het onderzoek van vorig jaar bleek dat docenten ook voor zichzelf een belangrijke rol zien weggelegd bij hoe leerlingen het vak beleven. Voor de makers van de nieuwe methode was dat waardevolle feedback. “Als je een boek maakt, probeer je zo compleet mogelijk te zijn,” legt Jante uit. “De insteek is dat de leerling zelfstandig moet kunnen werken. Maar daar schiet je al snel te ver in door. De docent is degene die de stof uiteindelijk moet overbrengen en de leerlingen enthousiast maakt voor het vak. De methode moet voor de docent de houvast bieden waar hij op kan bouwen. In onze nieuwe methode zorgen we voor een scala aan keuzemogelijkheden voor de docent. Zodat hij zijn eigen koers kan bepalen.” 

Geslaagd

“Het eerste proefkatern – voor havo/vwo – is al langs een aantal docenten gegaan. En we hebben een paar auteurs die zelf ook voor de klas staan en het materiaal hebben uitgeprobeerd.” zegt Ellen. “Hun feedback hebben we verwerkt. Het proefkatern is nu klaar. Intussen gaat ons team door met de andere niveaus.” Jante: “Eén opmerking van een ‘testdocent’ is me bijgebleven: haar leerlingen hadden bij het werken met het proefmateriaal niet door dat ze met het vak Nederlands bezig waren. Missie geslaagd!” 

Door: Lotte de Wit

Lesgeven in Nederlands voortgezet onderwijs lesmethode thiememeulenhoff

Onderweg naar jouw nieuwe lesmethode Nederlands

Lees meer