Lock Digitale leeromgeving winkelwagen
Header digitale leeromgevingen | ThiemeMeulenhoff

Digitaal onderwijs

Onderwijs op afstand: Hoe doe je dat?

Irene van der Spoel is docent onderwijsinnovatie aan Instituut Archimedes (Hogeschool Utrecht) en oprichter van de website Today’s teaching tools. Op haar website geeft ze een cursus Online onderwijs. Hier geeft ze alvast wat handige adviezen.

Scholen zijn druk aan het nadenken over hoe ze hun onderwijs dan kunnen invullen. In dit artikel bespreek ik de fases van een les en welke digitale leermiddelen ingezet kunnen worden om dit lesdeel op afstand vorm te geven.

Irene van Spoel van TTT

Instructie geven

Instructie geven op afstand kan in twee varianten: Synchroon en asynchroon. ‘Synchroon’ houdt in dat je de instructie 'live' geeft. Hiervoor zou je bijvoorbeeld Skype kunnen gebruiken, maar ook Zoom heeft handige licenties om instructie te kunnen geven aan groepen. Het lesgeven aan grote groepen via 'streamen' kan best een uitdaging zijn in het begin, en vereist wat handigheid om een kwartier aan "Hallo?!", "Hoor je mij?" of "Kun je mij zien?" te voorkomen.

Iets laagdrempeliger zijn instructievideo's. Dit is ‘asynchroon’. Dat kan met Microsoft PowerPoint. Bereid je PowerPoint voor zoals altijd en klik vervolgens op 'diavoorstelling'. In 'diavoorstelling' kun je klikken op 'dia voorstelling opnemen'. Als je PowerPoint 2016 of hoger hebt (bij Office365 scholen gratis te downloaden), opent zich een nieuw scherm waarin je op 'start opname' kunt drukken. Vervolgens kun je gewoon door je PowerPoint heenklikken terwijl je je instructie geeft zoals je dat gewend bent. Als je klaar bent met de opname kun je individuele slides eventueel nog aanpassen, en daarna kun je het bestand opslaan als video (MP4 of MOV). Deze video kun je vervolgens op YouTube, Vimeo, of een kanaal van jouw school zetten, waardoor de leerlingen en studenten bij de informatie kunnen.

Heb je geen Office365 op school? Kijk dan eens naar software als Screencast-O-Matic of Screencastify, waarmee je schermopnames kunt maken. Dan kun je alsnog je PowerPoint, Google Slides, of andere instructie opnemen. Natuurlijk kun je ook altijd nog overwegen om in de klaslokalen die nu toch leeg zijn, een gewone video op te nemen waarbij je het whiteboard gebruikt om je uitleg te geven...

Extra vragen
Wil je ook nog vragen toevoegen aan je instructie? Gebruik een tool als EDPuzzle of PlayPosit, waarin je je video interactief kunt maken. Je kunt vragen toevoegen én bijhouden wie die vragen beantwoord heeft!

 Verwerkingsopdrachten

Ondanks dat de werkboeken of online leermethodes gewoon ingezet kunnen worden als verwerkingsopdrachten, kun je er ook voor kiezen om dit voor een deel te digitaliseren. Hiermee kun je namelijk zien wat je leerlingen of studenten invullen en kun je daardoor je instructie van de volgende dag eventueel aanpassen, of een student/leerling nog even verder helpen via een chatfunctie.

Eenvoudige tools waarmee je verwerkingsopdrachten kunt vormgeven zijn Google of Microsoft Forms. In Google Forms kun je gewoon een formulier aanmaken en in de instellingen aangeven dat het een quiz moet zijn. In Microsoft Forms kun je direct voor de optie 'quiz' kiezen. Vervolgens kun je vragen opstellen, daar punten aan toekennen, feedback per antwoord invullen en daarnaast heb je als docent ook een overzicht van wat alle leerlingen ingevuld hebben.

Interactieve spelletjes
Interactieve spelletjes kunnen natuurlijk ook nog steeds. Zo kun je Kahoot en Quizizz ook als huiswerkopdracht geven, wat betekent dat leerlingen of studenten via een link zelf de quiz kunnen doen. Ook hier kun je eventueel van bijhouden wie wat heeft ingevuld, zodat je de volgende lessen weer kunt richten op de stof die nog niet goed begrepen is. Op zoek naar andere mogelijkheden om kennis te toetsen/te verwerken? Bekijk de zoekkaart onderaan dit artikel!

 

Communiceren
De grootste uitdaging van afstandonderwijs, is het onderhouden van contact. Als je Google Classroom gebruikt als school, kan dit een makkelijk medium zijn om met leerlingen of studenten te communiceren. Als je Office365 hebt, kun je er natuurlijk ook voor kiezen om Microsoft Teams aan te maken voor je klassen, waarin er onderling gechat kan worden, bestanden gedeeld kunnen worden en waar je ook direct kunt videobellen. Ook mailen blijft natuurlijk een optie, net als Skype, Google Hangouts of Zoom, waarmee je individuele of groepsgesprekken kunt houden. Als laatste kun je, bij wijze van uitzondering, social media zoals Whatsapp gebruiken om contact te onderhouden met (groepen) leerlingen of studenten.

 

Leerstof aanbieden
Als je meer aan wilt bieden dan losse links, kun je er ook voor kiezen om een ELO te gebruiken om dit vorm te geven. Dit kan natuurlijk via de ELO die jouw school gebruikt, zoals Magister, Canvas, Moodle of ItsLearning. Als dit niet makkelijk beschikbaar is en je wilt toch instructie, verwerkingsopdrachten en contact met elkaar verbinden, dan kun je er ook voor kiezen om een eigen website aan te maken. Dit kan bijvoorbeeld gratis en vrijblijvend met Weebly of Google Sites.

 

Lesgeven op afstand door corona

Gratis tools
Vanwege het coronavirus zijn er verschillende digitale tools die gratis licenties aanbieden om onderwijs op afstand te kunnen verzorgen. Voorbeelden hiervan zijn: EDPuzzle, Flipgrid, Google Hangouts Meet, Kahoot, Peardeck, Screencastify, Sutori, WeVideo, Zoom en Quizlet. Als je de websites van deze tools bezoekt, komt de aanbieding in veel gevallen vanzelf in beeld. Zo niet, gebruik de zoekfuncties op de websites.