Hulp bij inloggen     winkelwagen
hands

Nieuws en meer Tijd voor maatwerk

Schoolscan basisonderwijs: zo pak je het aan!

Een pandemie heeft impact op het onderwijs. De afgelopen periode heb je hard gewerkt om digitaal les te geven en nu staan we voor een nieuwe uitdaging. Waar staan jouw leerlingen of klassen nu? En waar kun je bijsturen?
Wij willen graag een positieve bijdrage leveren aan de toekomst van het onderwijs en onze jeugd.  We zijn trots op alle leraren en docenten die het onderwijs verzorgen en met hart en ziel werken aan de ontwikkeling van de jongste generatie. Vanuit de nieuwe werkelijkheid kijken we vooruit en denken wij graag mee en helpen wij docenten en leraren met oplossingen die zij nu en in de nabije toekomst nodig hebben in hun onderwijspraktijk.
Zo tref je hier een handzame samenvatting van de schoolscan. Deze schoolscan is nodig om via het Nationaal Programma Onderwijs financiële steun te krijgen om de uitdagingen waar je voor staat maar ook ambities waar te maken. Met deze schoolscan breng je in kaart welke impact corona heeft op je leerlingen, wie kan helpen om problemen op te lossen en welke interventies passend zijn.
Schoolscan basisonderwijs: zo pak je het aan!

Fase 1: scan de impact van de coronacrisis op je leerlingen

In deze fase van de schoolscan bekijk je hoe de coronacrisis je leerlingen heeft beïnvloed. Je belicht daarbij de vak- en vormgevingsgebieden in het cognitieve én het sociaal-emotionele domein.

  • Stap 1: domeinen concretiseren

Bepaal welke gebieden je precies in beeld gaat brengen. Maak daar een overzicht van: een intern werkdocument voor je school (dat je in de volgende stappen nodig hebt). Zoek je naar de juiste selectie? Laat je voor je prioritering bijvoorbeeld inspireren door de SLO-focusdoelen en je eigen leerlingvolgsysteem. Denk bovendien aan gebieden die niet standaard in zo’n systeem staan, zoals welbevinden, motivatie en motorische ontwikkeling.

  • Stap 2: gegevens inventariseren

Bekijk welke data je al tot je beschikking hebt voor je overzicht. Denk aan cijfers en toetsresultaten. Maar ook aan gegevens uit gesprekken met leerlingen en ouders, uit observaties en uit leerbesprekingen in het (zorg)team. Zet deze data in je overzicht en bepaal de ‘witte vlekken’: de vak- en vormgevingsgebieden die je wel belangrijk vindt om te checken bij je leerlingen, maar waarvoor je nog geen gegevens hebt. 

  • Stap 3: ‘witte vlekken’ invullen 

Vind de ontbrekende gegevens. Bijvoorbeeld via mensen buiten je school, zoals je bestuur, samenwerkingsverband of de GGD. Of anders via gesprekken met leraren, leerlingen en hun ouders. Gebruik voor die laatsten een gesprekswijzer. Blijkt dat leerlingen extra sociaal-emotionele hulp nodig hebben? Scherp die diagnose zelf aan of via partners, zoals schoolpsychologen, jeugdhulp en JGZ. 

  • Stap 4: gegevens analyseren 

Welke verschillen vallen op als je gegevens over de periode vóór corona vergelijkt met gegevens over de periode sinds corona? Maak daarvan een analyse op diverse niveaus (zie kader). Ondersteuning nodig? Check aanbieders van leerlingvolgsystemen, bovenschoolse kwaliteitszorgmedewerkers of landelijke, gemeentelijke en regionale initiatieven die schoolpopulaties analyseren.

  • Stap 5: conclusies formuleren

Blijkt uit je analyse dat leerlingen zich slechter ontwikkelen dan voorheen? Zoek voor alle uitdagingen een verklaring. Zo kom je op conclusies over welke op welk niveau om actie vragen. Beschrijf deze conclusies kort en krachtig in een zelf of met andere scholen afgesproken ‘format’, bijvoorbeeld één die aansluit op formats in je reguliere kwaliteitszorg. 

Jouw analyse van opvallende zaken
… moet minstens leiden tot:

  • een schoolbreed overzicht van gebieden waar de ontwikkeling van leerlingen het meest vertraagd is;
  • een overzicht van de afdelingen en/of leerjaren die afwijken van dat algemene, schoolbrede beeld;
  • een overzicht per afdeling/leerjaar van díe onderdelen van vakken en ontwikkelgebieden die positief of negatief opvallen;
  • individuele leerlingen die positief of negatief opvallen.

Fase 2: bepaal per leerling welke uitdagingen of ambities er zijn

In deze fase van de schoolscan bespreek je je conclusies met alle relevante partijen. Je bekijkt wie welke achterstand wil en kan tegengaan. En je bepaalt wat eerst aandacht krijgt. 

  • Stap 6: conclusies bespreken

Het advies is om je conclusies in elk geval te bespreken met:

  • je schoolteam. Prioriteer samen waarmee jullie aan de slag gaan. Op het niveau van de school, afdeling, klas en leerling; 

  • de medezeggenschapsraad. Neem gezamenlijk de algemene conclusies door. De raad moet uiteindelijk instemmen met je schoolprogramma; 

  • ouders. Bespreek met hen alleen de conclusies die relevant zijn voor hun eigen kind of kinderen, inclusief hun eventuele rol in oplossingen;

  • de zorgpartners, waaronder het samenwerkingsverband. Stem de algemene rolverdeling af én ga in op ieders mogelijke rol bij specifieke leerlingen; 

  • de gemeente en het schoolbestuur. Zij willen in beeld krijgen wat verschillen en overeenkomsten zijn tussen de scans van verschillende scholen.

  • Stap 7: mogelijkheden checken

Bekijk wat je conclusies vragen van schoolmedewerkers. Zowel qua belastbaarheid en inzetbaarheid als qua vaardigheden. Is er aanvullende expertise en capaciteit nodig? Denk hierbij ook aan bovenschoolse oplossingen en hulp van externe (keten)partners en ondersteuners, zoals jongerenwerk, JGZ, jeugdhulp, wijkteams en het samenwerkingsverband.  

Fase 3: bepaal acties om evt verdere uitdagingen te voorkomen tegen te gaan

In deze fase van de schoolscan kies je een concrete aanpak. Dat doe je op basis van je conclusies (fase 1) en je inzicht in de mogelijkheden van collega’s en externen (fase 2).

  • Stap 8: acties concretiseren 

Voor je aanpak kun je kiezen uit de menukaart van interventies op de NPO-website. Je neemt je aanpak op in het schoolprogramma dat je opstelt. Het is handig om met dit programma aan te sluiten bij: 

  • het schoolplan;

  • de leerstofplanning, het Programma van Toetsing en Afsluiting en/of de vakleerplannen;

  • het ontwikkelingsperspectief van individuele leerlingen; 

  • het ondersteuningsplan van het samenwerkingsverband.

 

Heb je de schoolscan af? Stuur het resultaat dan naar het Nationaal Programma Onderwijs. Let op: elke school die op basis van haar schoolscan financiering ontvangt, krijgt bij de start van het schooljaar 2021/2022 enkele vragen van het NOP over zowel haar schoolscan als haar schoolprogramma. Aan het eind van het schooljaar moeten schoolbesturen verantwoording afleggen over de uitvoering en resultaten van het schoolprogramma en de besteding van middelen.

Dit artikel is een samenvatting van ‘Stappenplan bij de schoolscan – versie voortgezet onderwijs’ van de Rijksoverheid. Het draait om de schoolscan in regulier basisonderwijs. Voor gespecialiseerd voortgezet onderwijs is het stappenplan voor gespecialiseerd onderwijs relevant.