Hulp bij inloggen     winkelwagen
Rekenmethode | Basisonderwijs | Alles telt Q | ThiemeMeulenhoff

Laat kinderen groeien! Dit kun je doen om de referentieniveaus rekenen te halen

Wat kun jij doen om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk leerlingen de referentieniveaus rekenen halen? Ons advies: heb hoge verwachtingen, streef zoveel mogelijk naar het streefniveau (1S), differentieer en geef extra ondersteuning aan kinderen die dat nodig hebben. Je zult zien: dan gaan ze groeien! 

Download hele artikel

Referentieniveaus rekenen

Je hebt er vast weleens van gehoord: de referentieniveaus rekenen. In 2009 zijn ze opgesteld door de commissie Meijerink en sinds 2010 wettelijk vastgelegd. De aanleiding destijds was glashelder: het rekenniveau van kinderen in Nederland bleef maar dalen. Om dat tij te keren, zijn concrete doelen geformuleerd om naartoe te werken. De referentieniveaus rekenen omschrijven wat leerlingen moeten kennen en kunnen aan het eind van de basisschool, de middelbare school en het mbo. Overigens zijn er ook referentieniveaus voor taal. 

 

Fundamenteel en streefniveau

Alles telt Q

Voor rekenen in het basisonderwijs worden twee eindniveaus onderscheiden: het fundamentele niveau (1F) en het streefniveau (1S). Het fundamentele niveau is wat leerlingen aan het eind van de basisschool op zijn minst moeten halen. Dit niveau richt zich op basale kennis en inzichten en is gericht op een meer functionele benadering van rekenen. Het streefniveau is hoger: dit richt zich ook op formeel rekenen en bereidt de leerling voor op de meer abstracte wiskunde.

 

Koers op niveau 1S

Natuurlijk wil jij het beste uit al jouw leerlingen halen. Daarom is het belangrijk om met je rekenonderwijs te koersen op niveau 1S. Dat is haalbaar voor veel kinderen! Dit is ook het uitgangspunt van Alles telt Q. De rekenmethode helpt je goed rekenonderwijs te geven, hoge verwachtingen te hebben en kinderen uit te dagen hun rekenvaardigheden te ontwikkelen. Met als uiteindelijk doel dat ze rekenproblemen in het dagelijks leven op kunnen lossen (ook wel functionele gecijferdheid genoemd). 

Een stevige basis: rekenen in groep 1 en 2

Alles telt Q

Maar hoe doe je dat: koersen op 1S? En hoe helpt Alles telt Q daarbij? Het begint ermee dat je het rekenonderwijs voor kleuters serieus neemt. Dáár leg je de basis en dit zie je terug in Alles telt Q. Voor kleuters stelt de methode hoge doelen. Je leert hun in groep 2 bijvoorbeeld tot en met 20 tellen, zodat ze een goede start kunnen maken in groep 3. Dit sluit overigens ook aan bij de doelen rekenen-wiskunde voor kleuters van SLO, die een paar jaar geleden zijn aangepast. 

 

Tot en met groep 6: niveau 1S

Daarnaast is de lesstof uit Alles telt Q tot en met groep 6 gebaseerd op niveau 1S. Er is in die groepen dus geen 1F-lijn. Dat is niet voor niets: tot en met groep 6 is alle rekenstof essentieel. Het is belangrijk dat alle kinderen de kans krijgen om zich alle rekenonderwerpen en -vaardigheden eigen te maken. Je voorkomt bovendien dat je hen al vroeg vastpint op een lager niveau. Je geeft kinderen de tijd om te laten zien wat ze kunnen – dat verdienen ze! 

 

Rekening houden met niveauverschillen

Dit wil niet zeggen dat je voorbijgaat aan niveauverschillen. Na jouw instructie – waar de hele groep aan meedoet – werken leerlingen op hun eigen niveau; in Alles telt Q zijn dat het basis-, plus- en maatniveau (het maatniveau alleen vanaf groep 4; in groep 3 zijn er speciale maatwerkbladen). Bij aanvang van elk nieuw blok bepaal jij welk niveau de kinderen aankunnen.En wat als leerlingen moeite hebben met de stof? Zij krijgen extra ondersteuning, bijvoorbeeld met modellen, zoals een getallenlijn of extra hint. Ook kun je differentiëren in tijd en hoeveelheid (tempodifferentiatie) oefenen. 

Vanaf groep 7: 1S of 1F niveau rekenen

In groep 7 wordt steeds duidelijker dat voor sommige kinderen 1S te hoog gegrepen is. Vanaf dat leerjaar maakt Alles telt Q dan ook onderscheid tussen 1F en 1S. Kinderen op maatniveau werken toe naar 1F, de anderen naar 1S. Dit betekent onder meer dat je verschillende instructies aan verschillende groepen leerlingen geeft. Zo geef je aan de leerlingen die toewerken naar 1S bijvoorbeeld een les over samengestelde breuken. Kinderen die de 1F-lijn volgen, hoeven dit niet te kunnen; aan hen geef je dan instructie over kommagetallen. 

 

1F rekenen groep 7: aangepaste opgaven

1F houdt onder meer in dat kinderen ongeveer twee derde van alle rekendoelen halen. De meeste daarvan liggen in het grootste rekendomein: getallen. Betekent dit dat deze leerlingen alleen maar kale sommen krijgen? Gelukkig niet, want daarmee houd je hen niet gemotiveerd. Met Alles telt Q geef je hun ook stof uit andere domeinen, die eigenlijk bij 1S hoort. De opgaven zijn wel aangepast en daarmee laagdrempelig. Een paar voorbeelden:

Rekenen met percentages op 1S-niveau in groep 7.

Rekenen met percentages op 1S-niveau in groep 7. 

Rekenen met percentages op 1F-niveau in groep 7. Op 1F-niveau krijgen leerlingen minder opgaven en eenvoudiger percentages.

Rekenen met percentages op 1F-niveau in groep 7. Op 1F-niveau krijgen leerlingen minder opgaven en eenvoudiger percentages.

Breuken delen op 1S-niveau in groep 7.

Breuken delen op 1S-niveau in groep 7.

Breuken delen op 1F-niveau in groep 7

Breuken delen op 1F-niveau in groep 7.

Er zit méér in dit kind

Alles telt QLet op: als een leerling in groep 7 of 8 op maat- (en dus op 1F-) niveau werkt, wil dat niet zeggen dat hij niet meer kan groeien naar een hoger niveau. Onder andere door te toetsen, kun jij beoordelen of hij meer aankan. Alles telt Q deelt de leerlingen, aan de hand van de toetsresultaten, in op vijf niveaus: 1F-min, 1F, 1S-min, 1S en 1S-plus. Behaalt een leerling die op maatniveau werkt 1S-min? Dat is een signaal: er zit méér in dit kind.

 

Streef naar het hoogst haalbare

Streef dus naar het hoogst haalbare voor ieder kind. Alles telt Q helpt je daarbij door tot en met groep 6 te focussen op 1S. Je zult zien: dit werpt zijn vruchten af, het rekenniveau gaat omhoog. Kinderen leren met succes en met plezier rekenen. Dat is waar we het voor doen!

Alles telt Q

Passende perspectieven

Wat als rekenen écht niet lukt? De referentieniveaus rekenen zijn bedoeld voor alle leerlingen, maar er is een kleine groep voor wie 1F niet haalbaar is. Voor deze leerlingen zijn de passende perspectieven ontwikkeld, oftewel: aangepaste doelen en leerroutes. Alles telt Q biedt ook voor deze kinderen lesstof (vanaf groep 3). 

Tekst: Elleke van den Burg-Poortvliet