Hulp bij inloggen     winkelwagen
Traject Zorg mbo

Traject | Zorg Lesmateriaal mbo Zorg BOL en BBL

Flipping the classroom

Verandering kan eng zijn. Sommige zorgdocenten op het VISTA College waren dan ook terughoudend toen ze hun zelfgemaakte lesmateriaal konden verruilen voor de zorgmethode van ThiemeMeulenhoff. Maar Anouk Voermans-Wellens en Koen Moors waren meteen enthousiast. “Traject Zorg past perfect bij onze onderwijsvisie van coachend, gepersonaliseerd leren.”
ThiemeMeulenhoff mbo

Soms missen ze hun oude beroep wel eens. Vooral het directe contact met zorgvragers. “Niet zozeer de technische, verpleegkundige handelingen die ik bij hen uitvoerde”, zegt Anouk. “Meer de sociale kant. Voor sommige ouderen die ik als wijkverpleegkundige bezocht, was ik de enige persoon met wie ze op een dag een gesprek hadden. Alleen al dát maakte dat ze zich beter voelden.” Ze vond het fijn om zo van betekenis te kunnen zijn. “Dat probeer ik nu ook over te brengen op studenten: dat ze met iets wat klein lijkt – een luisterend oor, een aardig woord – grote impact kunnen hebben op een zorgvrager.”

Bijdragen aan groei

Zouden ze dan niet terug willen naar de zorg? “Nee”, zeggen Koen en Anouk haast gelijktijdig; daarvoor vinden ze het inmiddels veel te leuk om als docent hun kennis en ervaring in te zetten. Om hiermee bij te dragen aan de ontwikkeling van studenten tot professionals. En om telkens weer de razendsnelle groei te zien van pubers die nauwelijks weten wat verpleegkunde inhoudt tot jongvolwassenen die helemaal klaar zijn voor hun vak.

Hoe een docent daar het best aan kan bijdragen? “Het helpt als je oprecht enthousiast bent”, zegt Anouk. “Dat motiveert studenten.” Vertellen over eigen praktijkervaringen heeft datzelfde effect, vult Koen aan. “Of over je eigen tijd als student – in mijn geval zelfs op deze school. Zo schep je ook een band en geloven ze je eerder als je hen geruststelt. ‘Niet alles is misschien even makkelijk tijdens de opleiding’’, zeg ik wel eens. ‘Dat was het voor mij ook niet altijd. Maar houd vol; het komt goed!”

Coachend onderwijzen

Koen en Anouk benadrukken daarnaast het belang van een heldere onderwijsvisie. “De visie van onze opleiding gaat uit van het ‘flipping the classroom’-concept”, zegt Anouk. Wat dat inhoudt? “We vragen studenten om de theorie eerst thuis door te nemen en dan in de klas verwerkingsopdrachten te maken. Als docenten behandelen we hun vragen over die theorie tijdens de les – per individu, per groepje of klassikaal. En we schieten te hulp als iemand vastloopt in een opdracht.” “Voor deze manier van lesgeven is het belangrijk dat we snel kunnen zien hoe studenten hun opdrachten maken”, vervolgt Koen. “Dat we weten we bij welke materie ze hulp nodig hebben en waar we dus extra aandacht aan moeten besteden.”

De Traject-methodes van ThiemeMeulenhoff passen volgens de twee docenten uitstekend bij dit coachende, gepersonaliseerde soort onderwijs dat relatief veel zelfstandigheid vraagt van studenten. “Niet voor niets gebruiken we nu bijna twee jaar Traject Zorg”, zegt Anouk, “en werkten we daarvóór met de voorganger hiervan: Traject V&V.” Koen: “Inhoudelijk is het compleet en helder lesmateriaal. De verwerkingsopdrachten zijn goed en het is fijn dat we in de online leeromgeving eDition per student en groep de voortgang kunnen zien. Bovendien kunnen we ook inhoudelijk relevante toetsvragen of zelfs hele toetsen uit eDition halen. Dat scheelt veel tijd.”

Theorie praktisch maken

“Al waren we tevreden over Traject V&V, Traject Zorg is wel echt een verbetering”, stelt Anouk. “De theorie is uitgebreider en beter gekoppeld aan casuïstiek. Ook zijn er nu nuttige CareUp-filmpjes: simulaties van verpleegtechnische handelingen. Bovendien kunnen studenten binnen de methode heel goede uitleg en oefeningen vinden voor verpleegkundig rekenen.” Deze zijn van Meneer Megens, vertelt ze. Voorheen werden studenten verwezen naar diens socialmediakanalen. Maar omdat ThiemeMeulenhoff inmiddels een samenwerkingsverband met Meneer Megens heeft, hoeft dat niet meer en kunnen studenten gewoon in eDition blijven.

“Naast de theorie en de verwerkingsopdrachten ben ik ook blij met de moduleopdrachten in Traject Zorg”, zegt Koen. “Via deze opdrachten kunnen ze heel praktisch met theorie aan de slag, waardoor die goed blijft hangen. Dan moeten ze bijvoorbeeld een gesprek nabootsen tussen verpleegkundige en zorgvrager. Via zo’n rollenspel leren ze gesprekstechnieken, zoals luisteren, samenvatten en doorvragen. Of ze gaan na wat nodig is voor het ideale verpleeghuis en welke vorm deze voorwaarden zouden moeten hebben. Denk aan samenwerking, communicatie en veiligheid. De bedoeling is dat ze hun ideeën voor zo’n woonomgeving in een grondplan gieten en presenteren.”

Kiezen voor eDition

“Koen en ik waren snel overtuigd van ThiemeMeulenhoffs lesmateriaal en gingen er direct mee  werken”, vertelt Anouk. “Maar dat gold niet voor iedereen. Sommige docenten bleven nog een tijdje hun eigen powerpoints en zelfgemaakte opdrachten gebruiken. Dat hoort misschien ook wel bij zo’n grote verandering: niet iedereen is er even snel klaar voor.” Inmiddels zien alle docenten echter de voordelen. “En ook de studenten zijn er nu aan gewend”, zegt Koen. “Al zie je wel dat sommige eerstejaars aanvankelijk geen verwerkingsopdrachten maken, omdat ze zoiets niet kennen van het vmbo. En dat ze theorie niet uit Traject halen, maar op het internet zoeken.”

Beide staat hen vrij, benadrukt Koen. “Maar we raden het wel af. Het is handiger Traject Zorg te gebruiken. Zo krijg je in eDition bijvoorbeeld na elke verwerkingsvraag automatische feedback, met een directe link naar relevante uitleg. Dat is een zeer effectieve manier van leren; veel effectiever dan bijvoorbeeld het maken van samenvattingen. Onze toetsvragen sluiten bovendien altijd aan bij de inhoud van de methode.” Studenten die anders leren dan geadviseerd, krijgen vaak te maken met tegenvallende toetsresultaten. Anouk: “Deze leiden er doorgaans toe dat ze toch maar van leerstrategie veranderen en in eDition gaan werken.”

Paniek voorkomen

Om die leerstrategie aantrekkelijk te maken, is het nodig om studenten er helder over voor te lichten, zegt Koen. “Hoe werkt eDition, hoe zorg je dat je in de online groep komt, waarom heeft het meerwaarde om de verwerkingsopdrachten te doen, wat kunnen de consequenties zijn als je het niet doet, wat is de link tussen deze opdrachten en de theorie, wat kunnen wij als docenten zien in eDition en hoe gebruiken we dit inzicht? Dat soort vragen moet je doornemen. Laat studenten dus niet onvoorbereid met het materiaal aan de slag; dan kunnen ze in paniek raken, waardoor het positieve effect van Traject Zorg op zich laat wachten.”

Anouk: “Wat het gebruik van de methode betreft: wij volgen niet van begin tot eind de volgorde in het theoriedeel. We selecteren voor de studenten wat ze wel of niet moeten maken. Soms is dat een heel hoofdstuk, soms een deel ervan.” “In ons stroomschema, onze leerlijn, beginnen we bijvoorbeeld net als de methode met het thema medicijnen”, vervolgt Koen. “Maar wij gaan verder met zuurstoftoediening, terwijl dat in het lesmateriaal pas later aan bod komt.” Studenten krijgen van hun docenten een boekje met de volgorde van de leerlijn en een weekindeling. Hierin staat wat ze wanneer moeten doen, inclusief linkjes naar de theorie en opdrachten in de methode.

Feedbackknop aanklikken

De lof voor Traject Zorg staat een kritische blik niet in de weg. “Ik heb wel eens een typefout gezien”, zegt Anouk. “Of een net niet kloppende benaming. Maar dat komt niet veel voor – en steeds minder.” “Er is in eDition een feedbackknop”, legt Koen uit. “Die kun je aanklikken om je opmerking door te geven aan ThiemeMeulenhoff. Binnen twee dagen heb je dan een reactie. En vervolgens worden de foutjes die je gezien hebt snel aangepast.” “We zijn heel blij dat ThiemeMeulenhoff niet alleen openstaat voor feedback, maar daar ook echt wat mee doet”, zegt Anouk. “Zelfs als het een omvangrijk punt is. Zo gaven we aan dat het onderwerp ‘venapunctie’ miste. En niet veel later kwam daar een module over.”

Anouk prijst bovendien haar contactpersoon bij ThiemeMeulenhoff. “Ik kan haar altijd bellen of mailen en dan helpt ze me gauw en goed verder – geregeld ook via Teams. Niet alleen met betrekking tot Traject Zorg, ook ten opzichte van andere methodes. Zo hebben we besloten om in de nabije toekomst ThiemeMeulenhoffs Makers te gebruiken voor LOB en Burgerschap.” Welk verbeterpunt op dit moment in de lucht hangt? Koen: “De CareUp-simulaties laden wat langzaam. De meeste studenten hebben daar helaas het geduld niet voor.” Ook dit punt is inmiddels doorgegeven. En Koen heeft er alle vertrouwen in dat ThiemeMeulenhoff het snel oppakt. “Ze willen hetzelfde als wij: de best mogelijke methode voor ons soort opleiding.”

Meer weten over Traject Zorg? Lees hier verder.

Koen Moors is sinds 2020 docent sector zorg Maastricht op het VISTA College. Heeft sinds kort ook een mentorrol. Deed tussen 2008 en 2011 de opleiding tot verpleegkundige op ROC Leeuwenborgh, nu onderdeel van het VISTA College. Werkte tussen 2011 en 2018 in het Maastricht Universitair Medisch Centrum als verpleegkundige, werkbegeleider en werkbegeleider-plus. Was daarna ruim tweeëneenhalf jaar Instructeur Gezondheidszorg en Welzijn op ROC Leeuwenborgh.



Anouk Voermans-Wellens
is sinds 2018 docent LB Verpleegkunde op het VISTA College. Deed een CIOS-opleiding tot bewegingsagoog op ROC Leeuwenborgh (2001-2004), maar wilde op dat moment nog niet voor de klas staan. Besloot mede daarom een vervolgstudie te doen. Liet zich tussen 2004 en 2008 aan Zuyd Hogeschool opleiden tot verpleegkundige. Werkte tussen 2007 en 2018 als wijkverpleegkundige en teamleider bij zorgorganisatie Envida.