Hulp bij inloggen     winkelwagen
InBusiness | mbo | ThiemeMeulenhoff

InBusiness Economie

Co-auteur Edward van Balen over 'Statistiek'

'We zorgen dat kennis landt en beklijft'

Edward van Balen - InBusiness StatistiekBig data, panels, uitschieters, prijsindex en consumentenvertrouwen. Het is slechts een greep uit de nieuwe onderwerpen in de jongste druk van ‘Statistiek’, een populair leerwerkboek binnen de methode InBusiness Financieel.  Edward van Balen is hoofdauteur van dit boek. Waar lette hij op bij het schrijven? En welke tips heeft hij voor docenten? ‘Cijfers verbeelden. Daar draait het om.’

Hij is officieel met pensioen. Maar Edward is er de man niet naar om achter de geraniums te zitten. ‘Ik wil niet alleen maar terugblikken, al is er veel moois om op terug te kijken. Zo had ik vijftien fantastische jaren als economiedocent op een middelbare school. En daarna nog eens vijfentwintig op een lerarenopleiding.’ Hij wil bezig blíjven, zegt hij. ‘Mijn kennis, ervaring en verhalen blijven delen. En daarmee hopelijk van belang zijn in het leven van anderen.’ Hoe hij dat aanpakt? ‘Ik geef nog geregeld workshops over docentschap en didactiek. Binnenkort bijvoorbeeld op de studiedag van VECON, de vereniging van economiedocenten. En ik werk met veel plezier mee aan lesmateriaal.’

Nieuwe deuren

Dat lesmateriaal schrijft hij voor ThiemeMeulenhoff. Hoe hij juist bij deze uitgever beland is? ‘Eigenlijk is zij bij mij beland’, lacht hij. ‘ThiemeMeulenhoff heeft ooit de uitgever overgenomen waar ik al economieboeken voor schreef. En vroeg mij om auteur te blijven.’ Zijn eerste boek verscheen in 1993. ‘Die had ik samen met enkele collega’s van mijn lerarenopleiding geschreven. We vonden de lesboeken die er tot dan toe waren namelijk ronduit slecht. Konden wij beter, dachten we. En daar bleken veel scholen in Nederland het mee eens te zijn: we hadden na verloop van tijd bijna 70 procent van de markt in handen. Goed voor het onderwijs en financieel leuk voor ons.’

Zijn kersverse auteurschap opende ook nieuwe deuren. Zo kwam er de uitnodiging om vanaf 1996 meermalen naar Rusland te reizen om daar het economieonderwijs te helpen opbouwen. ‘Dat was een project van Russische onderwijsinstellingen en de Erasmus Universiteit Rotterdam, gefinancierd door de Europese Unie. Aan mij de vraag of ik mijn ideeën over vakdidactiek wilde overbrengen. Toen heb ik voor lokale docenten het klokmodel ontwikkeld. Dat verwerk ik sindsdien in al mijn lessen en workshops voor Nederlandse onderwijsprofessionals. En ik raad het echt iedereen aan – ook de docenten die het nieuwe boek “Statistiek” gebruiken.’

Beeld voor ogen

Wat ís het klokmodel? ‘Een stappencirkel om lesstof te behandelen’, zegt Edward. ‘Elk kwart van de klok is één stap en je kunt bij elk kwart beginnen, als je maar met de klok mee blijft gaan. Zo begin ik zelf graag tussen 9 en 12. Dan vertel ik studenten over de echte wereld, over een praktijksituatie. Vervolgens behandel ik tussen 12 en 3 de theorie die iets zegt over deze situatie; welke begrippen zijn er bijvoorbeeld op van toepassing? In de volgende stap – tussen 3 en 6 uur – laat ik de samenhang zien tussen die theoretische begrippen; de structuur of het model waar ze inpassen. En tussen 6 en 9 uur ontwikkel ik op basis van dit model voorspellingen of stellingen over de echte wereld. Ten slotte laat ik studenten de juistheid van die voorspellingen of stellingen checken. Dan zijn we weer bij 9 uur.’
 
Edwards vakdidactiek gaat inmiddels zo’n 25 jaar mee en was één van de inspiratiebronnen voor het zes-leerfasenmodel waarmee ThiemeMeulenhoff modules opbouwt. Die opbouw is als volgt, zowel in ‘Statistiek’ als het meeste andere Thieme-materiaal: een introductie, inclusief een casus, een theoretisch kader, verwerkingsopdrachten, toepassingsoefeningen, een zelfevaluatie en een toets. ‘Ook Thieme begint dus niet met theorie’, zegt Edward. ‘Ook zij ziet dat die abstracte informatie beter landt en beklijft als je eerst een praktische situatie schetst. Mbo-studenten slaan nu eenmaal snel dicht en nemen weinig meer op als ze bij nieuwe begrippen niet direct een concreet beeld voor ogen hebben.’

Meer dan vereist

‘Met ons lesmateriaal willen we studenten helpen om een beeld te krijgen bij abstracte theorie en cijfers. En om in eigen woorden te vatten wat ze voor zich zien. Ik vind dat ook de grote opdracht van economiedocenten, of ze nu voor de klas staan of een boek schrijven.’ Wel vindt Edward zo’n boek ‘vooral een hulpmiddel’. ‘Het is aan de docent in de klas om het zó in te zetten dat het die verbeelding en verwoording optimaal stimuleert. Bijvoorbeeld door het aan te vullen met aansprekende eigen ervaringen, verwijzingen naar actuele gebeurtenissen en groepsdiscussies. Bij “Statistiek” kan dat laatste onder meer aan de hand van de vele soorten vragen en waar-/niet-waar-stellingen in het boek.’

‘Statistiek’ omvat vijf modules over statistisch onderzoek. Samen voldoen die volledig aan de landelijke eisen voor statistiek lessen in het mbo. Edward: ‘Hoe moet je tabellen en grafieken lezen, maken en toepassen? Hoe verzamel, verwerk en analyseer je gegevens? Deze en andere kwesties komen heel helder aan de orde. Daarbij behandelen we allerlei onderwerpen – méér nog dan in vorige edities. Ook thema’s die niet per se vereist zijn, maar die we wel heel relevant vinden voor studenten. Wat zijn bijvoorbeeld “statistische uitschieters”, wat is “big data”, wat zijn “panels”, wat is de “consumentenprijsindex”, wat is de “80-20-regel” en wat betekent “consumentenvertrouwen” precies?’

Leuker lesgeven

‘Een goede docent gelooft in zichzelf, zoekt geen bevestiging voor zijn kunnen en vist dus ook niet naar de bewondering van zijn studenten’, zegt Edward. ‘Hij krijgt vanzelf respect, is automatisch een voorbeeld en autoriteit voor ze, omdat hij benaderbaar is, openstaat voor vragen, deze zorgvuldig beantwoordt en niet alleen zijn kennis toont maar studenten ook meeneemt in de logica van zijn antwoord. Bovendien benadrukt hij niet wat ze fout doen, maar geeft hij vooral complimenten als ze iets goeds doen – en geeft hij altijd aan wát ze goed doen.’ Lesgeven, wil hij maar zeggen, is méér dan een boek adequaat inzetten. ‘Maar ik denk zeker dat “Statistiek” goed lesgeven makkelijker kan maken. Én leuker!’

Benieuwd naar Statistiek? Bekijk het inkijkexemplaar, bestel een beoordelingsexemplaar of neem contact op met onze accountmanagers. Ze helpen je graag verder.